Polski rynek pracy od lat otwarty jest na zatrudnianie cudzoziemców, szczególnie obywateli krajów takich jak Ukraina, Białoruś, Gruzja, Mołdawia, Armenia. Jedną z najczęściej wykorzystywanych przez pracodawców form legalizacji zatrudnienia obywateli tych państw jest oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi. Z uwagi na uproszczony tryb i brak konieczności uzyskania zezwolenia na pracę, dokument ten jest bardzo popularny. Jednak jego błędne wypełnienie może skutkować odmową rejestracji lub problemami podczas kontroli.
Procedura oświadczeniowa umożliwia obywatelom Armenii, Białorusi, Mołdawii i Ukrainy wykonywanie pracy w Polsce do 24 miesięcy bez zezwolenia na pracę, z wyłączeniem prac sezonowych wskazanych w rozporządzeniu Rady Ministrów. Warunkiem skorzystania z procedury jest wpis oświadczenia do ewidencji oświadczeń w powiatowym urzędzie pracy oraz posiadanie przez cudzoziemca tytułu pobytowego uprawniającego do pracy na terytorium RP.
Oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi to korzystna, szybka i tania forma legalizacji zatrudnienia cudzoziemców w Polsce. Jednak jego poprawne wypełnienie wymaga uwagi, znajomości aktualnych przepisów i precyzji. Warto regularnie śledzić aktualizacje przepisów i zalecenia poszczególnych PUP, ponieważ praktyka może się różnić w zależności od lokalizacji. W razie wątpliwości zalecany jest kontakt z prawnikiem lub doradcą ds. apl. adw.
Kluczowe etapy procesu zatrudniania cudzoziemca na podstawie oświadczenia
Złożenie oświadczenia leży po stronie podmiotu powierzającego wykonywanie pracy, czyli pracodawcy. Może to być osoba fizyczna, firma, stowarzyszenie, spółka, fundacja itp. Wniosek należy zrealizować w powiatowym urzędzie pracy zgodnie z miejscem siedziby firmy (np. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, spółka akcyjna) lub w przypadku osoby fizycznej (także prowadzącej jednoosobową działalność gospodarczą), zgodnie z miejscem jej zameldowania na pobyt stały lub stałego miejsca zamieszkania.
Jako pracodawca składasz oświadczenie o powierzeniu pracy cudzoziemcowi oraz odbierasz je w formie elektronicznej po jego zatwierdzeniu przez urząd pracy. Obowiązuje stała opłata w wysokości 100 zł za każde składane oświadczenie.
Wypełnianie wniosku o oświadczenie
W kolejnym kroku wybierzesz adresata, czyli właściwy urząd pracy. Po wyborze otwiera się Oświadczenie podmiotu nieświadczącego usług w zakresie pracy tymczasowej o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi. Data sporządzenia wniosku widoczna w górnym lewym rogu Oświadczenia uzupełnia się automatycznie.
Kolejnym krokiem jest uzupełnienie danych podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi. Jeżeli składasz Oświadczenie jako spółka prawa handlowego wybierz opcję - podmiot gospodarczy. Jeżeli prowadzisz własną działalność gospodarczą wybierz - osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą.
W punkcie 3 opisz szczegółowo informacje dotyczące pracy powierzonej cudzoziemcowi. W punkcie 4 wpisz okres, na jaki zamierzasz powierzyć cudzoziemcowi wykonywanie pracy. Pamiętaj jednak, że okres ten nie może być dłuższy niż 24 miesiące i dzień rozpoczęcia pracy nie może nastąpić później niż 6 miesięcy od dnia złożenia Oświadczenia.
Oświadczenie należy złożyć przed rozpoczęciem pracy przez cudzoziemca. Zatrudnienie może się rozpocząć dopiero po dokonaniu wpisu oświadczenia do ewidencji przez właściwy powiatowy urząd pracy. Z tego względu warto zadbać o złożenie dokumentów z odpowiednim wyprzedzeniem.
Następnie uzupełnij dane dotyczące przewidywanego wjazdu lub pobytu cudzoziemca na terytorium Polski w związku z wykonywaniem pracy.
Załączniki do wniosku
Po uzupełnieniu Oświadczenia możesz załączyć do niego skany dokumentów zapisane na komputerze lub donieść je osobiście do urzędu pracy. Wśród wymaganych dokumentów może znaleźć się:
- Oświadczenie o niekaralności - podpisane nie wcześniej niż 30 dni przed dniem złożenia wniosku. Dokument powinien potwierdzać, że pracodawca nie był karany ani skazany m.in.
- Zaświadczenie z KRUS lub gminy - jeśli prowadzisz działalność rolniczą, urząd może wymagać dowodu posiadania gospodarstwa (np.
Ponadto, wszystkie dokumenty sporządzone w języku obcym (z wyjątkiem paszportów i dowodów osobistych) należy przetłumaczyć na język polski.
Obowiązki pracodawcy po rejestracji oświadczenia
Na koniec powinieneś złożyć oświadczenie podmiotu powierzającego wykonanie pracy cudzoziemcowi dotyczące okoliczności, o których mowa w art. 88z ust. 5 pkt 1-6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucji rynku pracy.
Umowa o pracę lub cywilnoprawna powinna zostać podpisana zgodnie z warunkami zadeklarowanymi w oświadczeniu. Przestrzegaj obowiązków związanych z zatrudnieniem - zarówno tych obowiązujących wobec obywateli Polski, jak i dodatkowych wynikających z zatrudniania cudzoziemców, np. zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych w terminie 7 dni, dostosowanie wynagrodzenia do minimalnego oraz przechowywanie kopii dokumentu pobytowego.
Jeżeli cudzoziemiec pracował na podstawie oświadczenia co najmniej 3 miesiące na umowie o pracę i pracodawca chce kontynuować zatrudnienie na tym samym stanowisku, możliwe jest wystąpienie do wojewody o zezwolenie na pracę lub złożenie przez cudzoziemca wniosku o zezwolenie na pobyt i pracę, przy czym wykonywanie pracy pozostaje legalne w okresie oczekiwania na decyzję.
Ważne aspekty prawne i sankcje
Oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi składa się elektronicznie i musi zawierać m.in. dane pracodawcy i cudzoziemca, datę rozpoczęcia i okres wykonywania pracy, rodzaj umowy, wynagrodzenie brutto, podklasę PKD, stanowisko i miejsce wykonywania pracy; rejestracja jest dopuszczalna tylko dla podklas PKD niewymienionych w rozporządzeniu dotyczącym prac sezonowych, a praca musi być ściśle związana z prowadzoną działalnością.
Starosta odmówi wpisu, gdy pracodawca był karany za naruszenia przepisów dotyczących zatrudniania cudzoziemców, gdy oświadczenie ma charakter pozorny, gdy pracodawca nie prowadzi działalności uzasadniającej zatrudnienie lub zalega z obowiązkami finansowymi, przy czym od decyzji przysługuje odwołanie do ministra właściwego do spraw pracy.
Samo wpisanie oświadczenia nie uprawnia do legalnej pracy bez odpowiedniego tytułu pobytowego; szczególne regulacje gwarantują legalność pobytu obywatelom Ukrainy i ich małżonkom, którzy przybyli do Polski po rozpoczęciu inwazji.
Po wpisie pracodawca ma obowiązek poinformować starostę o podjęciu pracy przez cudzoziemca w terminie 7 dni, a w razie niepodjęcia pracy w terminie 14 dni od daty wskazanej w oświadczeniu.
Pracodawca jest zobowiązany zawrzeć pisemną umowę z tłumaczeniem zrozumiałym dla cudzoziemca, uwzględnić warunki oświadczenia i przekazać kopię umowy organowi przed powierzeniem pracy.
Należy przestrzegać obowiązków takich jak zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych w terminie 7 dni, dostosowanie wynagrodzenia do minimalnego oraz przechowywanie kopii dokumentu pobytowego; za naruszenia przewidziane są sankcje.
Zatrudnienie cudzoziemca bez ważnego oświadczenia lub z naruszeniem jego warunków (np. praca niezgodna z deklaracją) może prowadzić do nałożenia kar finansowych na pracodawcę.
JAK ZŁOŻYĆ ELEKTRONICZNE POWIADOMIENIE O POWIERZENIU PRACY DLA CUDZOZIEMCA?
Różnice między zezwoleniem na pobyt a zezwoleniem na pracę
Istotnym jest, aby rozróżniać zezwolenie na pobyt od zezwolenia na pracę. Zezwolenie na pobyt jest uprawnieniem cudzoziemca do legalnego przebywania na terytorium Polski, a kwestia uzyskania takiego zezwolenia pozostaje w gestii cudzoziemca. Zezwolenie na pracę jest natomiast uprawnieniem do podjęcia legalnej pracy w sytuacji, gdy cudzoziemiec ma już zapewniony legalny pobyt na terytorium Polski. Warto zaznaczyć, że z wnioskiem o zezwolenie na pracę występuje pracodawca cudzoziemca, a zezwolenie to jest ściśle związane z konkretnym zakładem pracy.
Zezwolenie na pracę typ A umożliwia zatrudnienie cudzoziemca przez pracodawcę, który posiada siedzibę (lub miejsce zamieszkania, oddział, zakład) na terytorium Polski. Przed przystąpieniem do wypełniania wniosku należy upewnić się, że dysponujemy informacją uzyskaną uprzednio od właściwego starosty o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych pracodawcy przez polskich obywateli. Ten dokument stanowi obligatoryjny załącznik do wniosku. Nie ma konieczności zwracania się do starosty m.in. w przypadku gdy cudzoziemiec przebywa nieprzerwanie na terytorium Polski od co najmniej 3 lat, jednakże w takim przypadku należy dodać „inne załączniki”, które udowadniają taką okoliczność.
Wniosek o zezwolenie na pracę typu A jest wnioskiem składanym przez pracodawcę polskiego, który chce zatrudnić konkretnego cudzoziemca w swoim przedsiębiorstwie. Istnieje możliwość złożenia wniosku przez profesjonalnego pełnomocnika, jednakże nie jest to konieczne, a ze względu na to, że polski pracodawca co do zasady posługuje się językiem polskim, to fakt, że wniosek o zezwolenie na pracę typ A występuje jedynie w języku polskim nie powinien być problemem.
Oświadczenie o niekaralności musi wypełnić pracodawca. Odbiór dokumentów przez platformę praca.gov.pl odbywa się za pomocą podpisu kwalifikowanego albo podpisu zaufanego. Nie ma możliwości składania wniosków bez posiadania jednego z tych podpisów. Co istotne, pismo zostaje uznane za doręczone po upływie 14 dni od wpłynięcia tego pisma na skrzynkę odbiorczą (na platformie praca.gov.pl).
W przypadku posiadania przez cudzoziemca innego tytułu umożliwiającego legalną pracę na terytorium Polski (np. karta pobytu członka rodziny obywatela UE) organ odmówi wszczęcia postępowania w sprawie wydania zezwolenia na pracę typ A.
Należy pamiętać, że zezwolenie na pracę typ A jest związane z konkretnym pracodawcą.
| Cecha | Oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy | Zezwolenie na pracę (typ A) |
|---|---|---|
| Podstawa prawna | Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy | Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy |
| Okres ważności | Maksymalnie 24 miesiące | Zazwyczaj 6 miesięcy lub 3 lata (w zależności od typu) |
| Kto składa wniosek | Pracodawca | Pracodawca |
| Konieczność uzyskania zezwolenia na pracę | Nie | Tak |
| Uprawnieni cudzoziemcy | Obywatele Armenii, Białorusi, Mołdawii, Ukrainy | Obywatele wszystkich państw (z pewnymi wyjątkami) |
| Wymagane dokumenty | Oświadczenie, dowód tożsamości pracodawcy, dokumenty potwierdzające legalny pobyt cudzoziemca | Wniosek, informacja starosty o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych, dokumenty pracodawcy, dokumenty dotyczące cudzoziemca |
| Opłata | 100 zł | Zależy od typu zezwolenia |
tags: #jak #uzasadnic #wniosek #o #zatrudnienie #cudzoziemca