Zmiany w przepisach dotyczące minimalnych stawek za urzędowe czynności prawne wpłynęły na wynagrodzenia radców prawnych i adwokatów. Wzrost stawek dotyczy między innymi spraw związanych ze skargami na czynności komornika oraz spraw o opróżnienie lokalu.
Resort Sprawiedliwości przygotował projekty rozporządzeń, które regulują te kwestie. Jedno z nich dotyczy stawek radcowskich, a drugie stawek adwokackich. Zgodnie z nowymi przepisami, minimalne wynagrodzenie pełnomocnika za sprawę o opróżnienie lokalu mieszkalnego wzrośnie do 240 zł, podczas gdy obecnie wynosi ono 120 zł. W przypadku postępowań związanych ze skargą na czynności komornika, adwokat lub radca prawny otrzyma 120 zł zamiast obecnych 60 zł. Zwiększone zostaną również stawki za prowadzenie spraw z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych - z 60 zł do 180 zł. Dodatkowo, rozporządzenia określą wynagrodzenie za obronę podejrzanego o popełnienie wykroczenia na kwotę 90 zł.
Kwestia opróżnienia lokalu związana jest z postępowaniem egzekucyjnym. Prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przenosi własność nieruchomości na nabywcę i stanowi tytuł do wprowadzenia go w posiadanie nieruchomości oraz opróżnienia znajdujących się na niej pomieszczeń. Jest to uregulowane w artykule 999 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.).
Ważnym aspektem jest również prawo do lokalu socjalnego dla dłużników, przeciwko którym wydano prawomocne orzeczenie o przysądzeniu własności zajmowanego lokalu. Wynika to z artykułu 791 § 3 k.p.c., który stanowi, że przepisy te nie wyłączają praw określonych w przepisach o ochronie lokatorów.
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego z dnia 21 czerwca 2001 roku, definiuje lokatora jako najemcę lokalu lub osobę używającą lokal na podstawie innego tytułu prawnego niż prawo własności. Tytuł prawny do zajmowania lokalu mieszkalnego oznacza istnienie stosunku prawnego, który jest podstawą do korzystania z lokalu we własnym imieniu. Definicja ta obejmuje szeroki zakres osób, w tym najemców, podnajemców, członków spółdzielni, osoby posiadające służebność mieszkania, użytkowników, osoby korzystające z użyczenia, dożywotników, sublokatorów, a także domowników, konkubinów, dzieci, krewnych, powinowatych czy osoby związane stosunkiem pracy.
Do grona lokatorów zalicza się również małżonek, którego prawo do korzystania z mieszkania wynika z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (art. 281 k.r.o.). Lokatorami są także osoby, którym przysługuje tytuł prawny do używania lokalu wspólnie z innym lokatorem (tzw. współlokatorzy). Tytuły pochodne, takie jak podnajem czy stosunek alimentacyjny uzasadniający wspólne zamieszkanie, również nadają przymiot lokatora. Korzystanie z lokalu przez domowników najemcy oraz osoby, którym najemca użyczył lokalu, nie jest bezprawne wobec wynajmującego, nawet jeśli nie łączy ich bezpośredni stosunek prawny. Ich uprawnienie do korzystania z mieszkania jest pochodne od prawa najemcy i powstaje oraz gaśnie razem z nim.
Status lokatora nie przysługuje byłemu właścicielowi lokalu w okresie po utracie prawa własności w wyniku egzekucji komorniczej. W sytuacji, gdy osoby zajmują lokal bez tytułu prawnego po jego licytacyjnym zbyciu, podstawę ochrony prawnej stanowi przepis art. 999 § 1 k.p.c. w związku z art. 791 k.p.c.
Orzecznictwo Sądu Najwyższego potwierdza dopuszczalność dochodzenia ustalenia prawa do lokalu socjalnego na podstawie art. 189 k.p.c. przez osobę, przeciwko której wszczęto postępowanie egzekucyjne o opróżnienie lokalu służącego zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego określonego w art. 999 § 1 k.p.c.
Przepisy art. 14 i 15 ustawy o ochronie praw lokatorów mają zastosowanie w sprawach przeciwko osobom, które były lokatorami w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. W sprawach typowych, gdzie nakład pracy pełnomocnika nie był znaczny i nie prowadzono rozbudowanego postępowania dowodowego, brak jest podstaw do przyznania wynagrodzenia w stawce wyższej niż minimalna. Sąd Okręgowy oddalił apelację, opierając się na odpowiednich przepisach.
Sąd Okręgowy orzekał o przyznanych pełnomocnikowi powódek kosztach nieopłaconej pomocy prawnej na podstawie przepisów dotyczących ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu. Okoliczność współuczestnictwa formalnego po stronie powodowej nie miała wpływu na ocenę, ponieważ w takiej sytuacji dochodzi do zmniejszenia nakładu pracy pełnomocnika oraz zaoszczędzenia jego czasu. Sąd ma obowiązek rozważyć, czy koszty obejmujące wynagrodzenie pełnomocnika powinny być zwrócone poszczególnym współuczestnikom w pełnej wysokości, czy też z obniżką, uwzględniającą mniejszy nakład pracy pełnomocnika.
Ustawa o prawach lokatorów wyjaśniona w mniej niż 10 minut!
Konieczność zapewnienia ekwiwalencji i równowagi między zakresem i jakością usługi świadczonej przez zawodowego pełnomocnika a wysokością jego wynagrodzenia jest fundamentalną zasadą systemu prawnego.
Tabela: Porównanie minimalnych stawek wynagrodzenia pełnomocnika
| Rodzaj sprawy | Stawka obecna | Stawka po zmianach |
|---|---|---|
| Sprawa o opróżnienie lokalu mieszkalnego | 120 zł | 240 zł |
| Skarga na czynności komornika | 60 zł | 120 zł |
| Prawo pracy i ubezpieczenia społeczne | 60 zł | 180 zł |
| Obrona podejrzanego o wykroczenie | - | 90 zł |
tags: #egzekucja #opoznienia #lokalu #wynagrodzenie #pelnomocnika