Umowa zlecenie jest popularnym rodzajem umowy cywilnoprawnej, wybieranym często przez studentów i osoby poszukujące elastycznych form zatrudnienia. W ostatnich latach przepisy dotyczące umów zlecenia uległy znaczącym zmianom, wprowadzono m.in. minimalną stawkę godzinową. Zrozumienie zasad rozliczania i potencjalnych różnic w wypłacie „na rękę” jest kluczowe dla zleceniobiorców.
PIT-2 a umowa zlecenie
Od dwóch lat zleceniobiorcy, wykonawcy dzieł, członkowie zarządów i rad nadzorczych, a także osoby na kontraktach menedżerskich mogą składać PIT-2. Zleceniobiorca ma prawo wskazać nawet trzech płatników, którzy będą potrącać kwotę zmniejszającą podatek. Kwota ta może wynosić 1/12 (300 zł), 1/24 (150 zł) lub 1/36 (100 zł) kwoty zmniejszającej podatek.
W formularzu PIT-2 zleceniobiorca może również zadeklarować korzystanie z ulg, takich jak ulga na powrót, dla rodzin 4+, czy dla pracujących seniorów. Istnieje również możliwość zrzeczenia się ulgi dla młodych lub wnioskowania o niestosowanie 50% kosztów uzyskania przychodów.
W przypadku umów cywilnoprawnych zleceniobiorca może złożyć wniosek o niepobieranie zaliczek na podatek, jeśli jego roczne dochody nie przekroczą 30 000 zł i nie osiąga on innych dochodów, od których pobierane są zaliczki z uwzględnieniem kwoty wolnej.
Dlaczego wynagrodzenie z umowy zlecenia może być niższe po jej zakończeniu?
Po zakończeniu umowy zlecenia zleceniodawca, obliczając zaliczkę na podatek, może pominąć wcześniejsze oświadczenia i wnioski złożone przez zleceniobiorcę na PIT-2. Wyjątek stanowią wnioski dotyczące ulgi dla młodych oraz rezygnacji ze stosowania 50% kosztów uzyskania przychodów. Pozostałe wnioski obowiązują jedynie w trakcie trwania umowy.
Przykład 1: Różnica w wypłacie wynikająca z PIT-2
Pani Monika otrzymuje miesięcznie 1500,00 zł brutto z umowy zlecenia, złożyła PIT-2 z wnioskiem o stosowanie 1/36 kwoty zmniejszającej podatek (100,00 zł). Opłaca jedynie składkę zdrowotną.
- Wynagrodzenie wypłacone we wrześniu (w trakcie umowy): 1321,00 zł netto.
- Wynagrodzenie wypłacone w październiku (po zakończeniu umowy): 1221,00 zł netto.
Różnica wynosi 100,00 zł, co wynika z braku zastosowania kwoty zmniejszającej podatek po zakończeniu umowy.
Przykład 2: Wniosek o niepobieranie zaliczek
Pan Jeremiasz zarabia 3000,00 zł brutto miesięcznie na umowie zleceniu i złożył wniosek o niepobieranie zaliczek na podatek.
- Wynagrodzenie wypłacone we wrześniu: 2422,60 zł netto.
- Wynagrodzenie wypłacone w październiku (po zakończeniu umowy): 2166,60 zł netto.
Po zakończeniu umowy wynagrodzenie jest niższe o 256,00 zł z powodu braku możliwości zastosowania wniosku o niepobieranie zaliczek.
Przykład 3: Umowa z kosztami autorskimi
Pan Miłosz otrzymuje 9000,00 zł brutto z umowy zlecenia objętej kosztami autorskimi i przystąpił do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.
- Wynagrodzenie wypłacone we wrześniu: 6939,99 zł netto.
- Wynagrodzenie wypłacone w październiku (po zakończeniu umowy): 6539,99 zł netto.
Różnica wynosi 300,00 zł, co odpowiada kwocie zmniejszającej podatek.
Przykład 4: Rezygnacja z 50% kosztów uzyskania przychodów
Gdyby pan Miłosz z przykładu 3. zrezygnował z 50% kosztów uzyskania przychodów:
- Wynagrodzenie wypłacone we wrześniu: 6435,15 zł netto.
- Wynagrodzenie wypłacone w październiku (po zakończeniu umowy): 6135,15 zł netto.
W tym przypadku wypłata również różni się o 300,00 zł.
Umowa zlecenie a minimalna stawka godzinowa
Od początku 2017 roku obowiązuje minimalna stawka godzinowa dla umów zlecenia. Jej wysokość zmieniała się na przestrzeni lat:
| Okres | Minimalna stawka godzinowa brutto |
|---|---|
| 1.01.2018 | 13,70 zł |
| 1.01.2019 | 14,70 zł |
| 1.01.2020 | 17,00 zł |
| 1.01.2021 | 18,30 zł |
| 1.01.2022 | 19,70 zł |
| 1.01.2023 | 22,80 zł |
| 1.01.2024 | 27,70 zł |
| 1.07.2024 | 28,10 zł |
| 1.01.2025 | 30,50 zł |
Obowiązek wypłaty minimalnej stawki godzinowej wymaga prowadzenia ewidencji czasu pracy zleceniobiorcy. Dokument ten powinien zawierać m.in. oznaczenie roku i miesiąca, liczbę godzin pracy w danym dniu, a okres jego przechowywania wynosi minimum trzy lata.
W przypadku podwyżki minimalnej stawki godzinowej, zleceniobiorca powinien otrzymać wyższe wynagrodzenie od momentu wejścia w życie zmian, bez konieczności sporządzania aneksu.
Umowa zlecenie a czas pracy i Kodeks Pracy
Wymiar czasu pracy na umowie zlecenie nie jest ograniczony przepisami Kodeksu Pracy, ponieważ umowa ta jest regulowana przez Kodeks Cywilny. Czas trwania umowy również zależy od indywidualnych ustaleń między stronami.
Wprowadzenie minimalnej stawki godzinowej zbliżyło umowę zlecenie do umowy o pracę, jednak nadal istnieją istotne różnice. Na umowie zlecenie nie przysługuje np. płatny urlop wypoczynkowy. Zleceniobiorca może również powierzyć wykonanie zadań osobie trzeciej, o ile umowa tego nie zabrania.
Należy pamiętać, że nakazywanie zleceniobiorcy wykonywania zadań w określonych dniach i godzinach może być uznane za próbę zastąpienia umowy o pracę umową cywilnoprawną, co jest niezgodne z prawem i podlega karze grzywny.
Umowa o pracę czy umowa zlecenie– o czym powinien pamiętać pracodawca wybierając formę zatrudnienia?
Kiedy umowa zlecenie się opłaca?
Umowa zlecenie jest opłacalna w określonych sytuacjach i dla konkretnych grup osób:
- Studenci i uczniowie do 26. roku życia: Zerowy PIT dla młodych oznacza wyższe wynagrodzenie netto.
- Osoby dorabiające: Elastyczna forma zatrudnienia, którą można pogodzić z pracą na etacie lub studiami.
- Osoby ceniące swobodę: Większa kontrola nad czasem i miejscem wykonywania pracy.
- Specjaliści wykonujący projekty: Powszechna forma zatrudnienia w branżach takich jak IT, marketing, grafika.
- Emeryci i renciści: Możliwość dorabiania bez utraty świadczeń (w określonych limitach).
- Osoby niepotrzebujące pełnego pakietu praw pracowniczych: Priorytetem jest wyższe wynagrodzenie netto i elastyczność.
Umowa zlecenie nie jest korzystna, gdy priorytetem jest stabilność, prawa pracownicze, świadczenia socjalne, lub gdy charakter pracy wykazuje cechy stosunku pracy.
Co przysługuje na umowie zlecenie?
Na umowie zlecenie zleceniobiorcy przysługuje przede wszystkim:
- Minimalna stawka godzinowa.
- Opieka medyczna w ramach NFZ (podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu).
- Prawo do świadczeń emerytalnych (według określonych zasad).
- Możliwość wypowiedzenia umowy według określonych zasad.
W przypadku przystąpienia do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, zleceniobiorca nabywa prawo do zasiłku chorobowego (płatne L4).
tags: #9 #zl #umowa #zlecenie #opinie